Η ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ.

http://blogs.sch.gr/4gymmyti/files/2018/05/Η-ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΗ-ΣΤΟ-ΓΥΥΜΝΑΣΙΟ.pdf

Κανλής Παράσχος,  Καθηγητής Φυσικής Αγωγής, ΠΕ11,Msc.

                                                 Μυτιλήνη 23/04/2018                                    

 (Σημειώσεις για τους μαθητές του 4^ου Γυμνασίου Μυτιλήνης, στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής).

Η καλαθοσφαίριση αποτελεί ένα μέσο θετικής διαπαιδαγώγησης των μαθητών τόσο στην φυσική όσο ψυχική και πνευματική τους ανάπτυξη, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι λαμβάνονται υπόψη η ηλικία, το επίπεδο φυσικής κατάστασης, τεχνογνωσίας και οι αγωνιστικές εμπειρίες του μαθητή. Η καλαθοσφαίριση ως αθλοπαιδιά όπου μεταβάλλεται η ένταση και ο ρυθμός της προπόνησης, η εναλλαγή νίκης και ήττας δημιουργεί ένα περιβάλλον συναγωνισμού και συνύπαρξης των μαθητών{1}.

Η ιστορική εξέλιξη της Καλαθοσφαίρισης.

Τον πρώτο αγώνα καλαθοσφαίρισης συναντάμε το 1891στις ΗΠΑ, στην πόλη της Μασαχουσέτης και συγκεκριμένα στο κολέγιο του Σπρλινγφιλντ. Δημιουργός του παιχνιδιού ήταν ο Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Τζέιμς Νέισμιθ, ο οποίος βάζοντας δύο καλάθια στους τοίχους έδωσε στους μαθητές του το κίνητρο για παιχνίδι και γύμναση, ακόμη και κατά τους χειμερινούς μήνες του χρόνου όπου η παγωνιά δεν επέτρεπε την άθληση σε εξωτερικό χώρο. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η πρώτη έμπνευση του Νέισμιθ ήταν δυο καλάθια από ροδάκινα, σε ύψος 305 εκ. στα οποία η επίτευξη ενός καλαθιού απαιτούσε και την τοποθέτηση μια σκάλας προκειμένου να βγει η μπάλα μέσα από αυτό. Αργότερα η καλαθοσφαίριση διαδόθηκε στην υπόλοιπη Αμερική, ενώ το 1896 έρχεται στην Ευρώπη με πρώτο σταθμό την Γαλλία. Η Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Καλαθοσφαίρισης, (FIBA) ιδρύθηκε το 1932 στη Γενεύη, όπου μεταξύ των 13 ιδρυτικών μελών βρίσκουμε και δύο Έλληνες, τον Συμεών Μαυροσκούφη και τον Γιώργο Αμπαζιόγλου. Το 1935 πραγματοποιείται το πρώτο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στη Γενεύη. Το 1936 γίνεται ολυμπιακό άθλημα 1950 πραγματοποιείται το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα στην Αργεντινή. Το 1958 διεξάγεται το πρώτο κύπελλο πρωταθλητριών Ευρώπης. Στην Ολυμπιάδα του Μόντρεαλ το 1976 εισήχθη για πρώτη φορά η καλαθοσφαίριση γυναικών. Η πρώτη εμφάνιση της καλαθοσφαίρισης στην Ελλάδα έγινε το 1919 στη ΧΑΝ Θεσσαλονίκης,από τον Μαικλ Στεργιάδης ο οποίος ήταν μαθητής του Τζέιμς Νέισμιθ στο Σπρλινγφιλντ. Το 1970 ιδρύθηκε η ελληνική Ομοσπονδία καλαθοσφαίρισης {2},{4}.

Σκοπός του παιχνιδιού - Κανονισμοί της καλαθοσφαίρισης.

Το παιχνίδι της καλαθοσφαίρισης παίζεται από δύο ομάδες, των πέντε παικτών η κάθε μια με κύριο σκοπό ώστε η κάθε  ομάδα να πετύχει καλάθι εναντίον της αντίπαλης ομάδας. Ταυτόχρονα, μπορεί να παρεμποδίσει την αντίπαλη ομάδα να αποκτήσει το έλεγχο της μπάλας και φυσικά να πετύχει καλάθι. «Αντίπαλο» καλάθι είναι το καλάθι που επιτίθεται η μια ομάδα και «Δικό» της καλάθι εκείνο το οποίο αμύνεται. Ακόμη σύμφωνα με τους περιορισμούς των επίσημων κανονισμών καλαθοσφαίρισης η μπάλα μπορεί να μεταβιβαστεί, να πεταχτεί, κτυπηθεί, να κυλιστεί ή να ντριπλαριστεί. Οι παίκτες επιτρέπεται να χρησιμοποιούν μόνο τα χέρια τους κατά το έλεγχο της μπάλας, πρέπει να την κτυπούν συνεχώς στο έδαφος χωρίς να την κρατάνε στα χέρια και να τρέχουν. Όταν οι παίκτες χειρίζονται αντικανονικά την μπάλα βήματα, παράβαση χρόνου κατοχής μπάλας, εμπόδιση της κίνησης των αντιπάλων οι διαιτητές καταλογίζουν φάουλ. Όταν μια ομάδα συμπληρώσει 4 φάουλ στην περίοδο ή γίνει φάουλ κατά την προσπάθεια σουτ τότε εκτελούνται ελεύθερες βολές. Όταν ένας παίκτης χρεωθεί με πέντε φάουλ αποβάλλεται από τον αγώνα και την θέση του καταλαμβάνει ένας αναπληρωματικός.  Νικήτρια είναι η ομάδα εκείνη η οποία θα επιτύχει τον μεγαλύτερο αριθμό καλαθιών κατά το τέλος του αγωνιστικού χρόνου. Κάθε καλάθι αντιστοιχεί σε δύο πόντους αν γίνει μέσα από την γραμμή των τριών πόντων και τρεις έξω από αυτή. Οι ελεύθερες βολές αντιστοιχούν σ ένα πόντο{3},{4}.

Αγωνιστικός χώρος.

Ο αγωνιστικός χώρος είναι παραλληλόγραμμος , επίπεδος, διαστάσεων 28 μέτρα μήκος χ 15 μέτρα πλάτος. Σε κλειστά γήπεδα η οροφή ή το χαμηλότερο εμπόδιο θα πρέπει να έχει 7 μέτρα ύψος. Όλες οι γραμμές έχουν χρώμα λευκό (συνήθως) πλάτους 5 εκ. Οι μεγάλες πλευρές του αγωνιστικού χώρου (28 μ.) ονομάζονται πλάγιες γραμμές ενώ οι μικρές  (15 μ.) τελικές και δεν αποτελούν τμήμα των αγωνιστικού χώρου. Η μεσαία ή κεντρική γραμμή χωρίζει το γήπεδο σε δύο μέρη είναι παράλληλη των τελικών γραμμών και επεκτείνεται 15 εκ πέρα από τις πλάγιες γραμμές και στο κέντρο της υπάρχει ο κεντρικός κύκλος ακτίνας 1,80μ. Οι γραμμές των ελεύθερων βολών έχουν μήκος 3,60 μ. είναι παράλληλες προς τις τελικές γραμμές και βρίσκονται σε απόσταση 5,80 από αυτές. Οι περιοχές του καλαθιού αρχίζουν από τις γραμμές των ελεύθερων βολών και τελειώνουν στις τελικές γραμμές σε απόσταση 3μ.δεξιά και 3μ. αριστερά του κέντρου της τελικής γραμμής. Τα ταμπλό πάνω στα οποία είναι τα καλάθια βρίσκονται σε απόσταση 1,20μ. από το μέσο της τελικής γραμμής και παράλληλα προς αυτή, είναι κατασκευασμένα από σκληρό διαφανές υλικό έτσι ώστε να έχουν την δυνατότητα οι θεατές που βρίσκονται στις θέσεις πίσω από αυτά να παρακολουθούν τον αγώνα. Τα καλάθια βρίσκονται σε ύψος 3,05μ. από το έδαφος. Η γραμμή των τριών πόντων ορίζεται από ένα ημικύκλιο το οποίο διαγράφεται από το νοητό κέντρο των καλαθιών και σε απόσταση 6.25 μ.

 

Μπάλα - Αριθμός των παικτών.

Η μπάλα της καλαθοσφαίρισης έχει περιφέρεια 75 εκ., ζυγίζει 600 γρ. και είναι κατασκευασμένη από δέρμα ή συνθετικό υλικό, πορτοκαλί απόχρωσης , παραδοσιακής εμφάνισης με τις 8 φολίδες και τις μαύρες ραφές.

Στην καλαθοσφαίριση σε έναν αγώνα λαμβάνουν μέρος δυο ομάδες από πέντε παίκτες η κάθε μια. Σε κάθε αγώνα μπορούν να δηλωθούν συνολικά δώδεκα παίκτες, επτά εκ των οποίων αποτελούν τους αναπληρωματικούς και χρησιμοποιούνται στις αλλαγές απεριόριστα και τόσες φορές όσο το επιθυμεί ο προπονητής. 

Διαιτησία στη καλαθοσφαίριση.

Η καλαθοσφαίριση είναι να πολύ γρήγορο και έξυπνο παιχνίδι με πολύπλοκους κανονισμούς, γι’ αυτό απαιτεί από τους διαιτητές να λαμβάνουν γρήγορες αποφάσεις ώστε να μην διακόπτεται η γρήγορη ροή του αγώνα. Οι διαιτητές είναι τρεις και μοιράζονται τον χώρο ανάλογα με τα φάουλ του αγώνα, κάνουν χρήση σφυρίχτρας και χαρακτηριστικών σημάτων με τα χέρια ανάλογα την παράβαση επικοινωνώντας με την γραμματεία και τους παίκτες. Την γραμματεία αποτελούν ο σημειωτής, ο χρονομέτρης και ο χειριστής του μηχανήματος των 24 δευτερολέπτων. Στην περίπτωση των ελεύθερων βολών όταν αυτές είναι επιτυχημένες το παιχνίδι ξεκινάει πάλι από την γραμμή του άουτ με πάσα ενώ όταν η δεύτερη βολή είναι αποτυχημένη αμέσως με την αναπήδηση της μπάλας από το στεφάνι.

Διάρκεια του αγώνα – έναρξη του αγώνα. 

Ένας αγώνας καλαθοσφαίρισης αποτελείται από τέσσερεις περιόδους των 10 λεπτών, υπάρχουν διαλείμματα των δύο λεπτών μεταξύ της πρώτης και δεύτερης περιόδου (πρώτο ημίχρονο), καθώς και τρίτης και τέταρτης περιόδου (δεύτερο ημίχρονο) και πριν από κάθε παράταση. Υπάρχει διάλλειμα δεκαπέντε λεπτών μεταξύ πρώτου και δευτέρου ημιχρόνου. Κάθε ομάδα μπορεί να διεκδικήσει δυο ταιμ άουτ στα δύο πρώτα δεκάλεπτα και άλλα τρία στα τελευταία δύο διάρκειας ενός λεπτού. Κάθε ομάδα έχει στη διάθεσή της 8 δευτερόλεπτα να περάσει την μεσαία γραμμή και 24 δευτερόλεπτα για να κάνει προσπάθεια για  επίθεση-σουτ. Κάθε παίκτης μπορεί να χειρίζεται την μπάλα για 5 δευτερόλεπτα κάνοντας ντρίπλα, πάσα ή σουτ αλλιώς οι διαιτητές καταλογίζουν παράβαση και η μπάλα δίνεται στην αντίπαλη ομάδα Το χρονόμετρο ξεκινά σε κάθε δεκάλεπτο από την στιγμή που θα έρθει σε επαφή με κάποιον παίκτη και σταματά με κάθε σφύριγμα του διαιτητή ή όταν η μπάλα βγει εκτός γηπέδου{3},{4}. 

Θέσεις των παικτών στη καλαθοσφαίριση.

1) Πλει- μέικερ: Οργανώνει το παιχνίδι, καθοδηγεί τους συμπαίκτες του.

2) Γκαρντ: Έχει πολύ καλό σουτ συμμετέχει στην οργάνωση του παιχνιδιού.

3),4) Φοργουορντ: Συμβάλλουν στην συνεργασία των γκαρντ και σέντερ.

5) Σέντερ: Είναι ο ψηλότερος παίκτης της ομάδας, κλέβει τα ριμπάουντ και αποτρέπει τα κοντινά σουτ{4}.

Βιβλιογραφία:

{1}. Αναστασιάδης Μιχ. Καλαθοσφαίριση Θεωρία και Πράξη, ΤΕΦΑΑ Αθήνα,1992

{2}. Γ. Τσιτσκάρης – Π. Χ΄΄Αθανασίου Ατομική Τεχνική του Μπάσκετ, Τεχνική Ανάλυση –  Μεθοδολογία Ασκήσεις, εκδόσεις Σάλτο, Θεσσαλονίκη,1992

{3}. ΟΔΚΕ, Επίσημοι κανονισμοί καλαθοσφαίρισης, 2012

{4}. Φυσική Αγωγή, Α΄Β΄Γ΄ Γυμνασίου, ΥΠ.Ε.Π.Θ., Π.Ι, ΟΕΔΒ, Αθήνα.